Kadın Hakları – Tarihsel Süreçte Kadın Hakları Hareketi

Küresel Kadın Hakları Hareketi: Tarihsel Süreç

21 Ocak 2017’de Washington, DC’deki Kadın Yürüyüşü, ABD tarihindeki en büyük bir günlük protesto olduğu tahmin edilen kitlesel bir gösteride kadın haklarına ve medeni haklara yönelik rekor kıran bir kamu gösterisi yaptı.

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki her büyük şehirde ve düzinelerce küçük kasabada düzenlenen 600’den fazla kardeş yürüyüş ile – dünyanın her yerindeki her kıtada- polis güçleri ve organizatörlerden gelen kitle değerlendirmeleri küresel çapta milyonlarca katılımcıyı saydı.

Boise’den Nashville’e – ve Kolkata’dan Santiago’ya – katılımcılar, #womensmarch hashtag’ini kullanarak bugüne kadar dünya çapında eşi benzeri görülmemiş 11,5 milyon tweet ile caddeleri ve hava dalgalarını akın etti.

Kadın Yürüyüşü, toplumsal cinsiyet eşitliği için küresel hareketteki diğer önemli tarihi olaylara katılıyor. Yürüyüşün ölçeği, kadın ve kız çocuklarının haklarının dünya sahnesinde yükseldiğini ifade etse de, yürüyüşçüler tarafından vurgulanan kalıcı eşitsizlikler, geriye kalan önemli bitmemiş işlerin altını çiziyor.

Küresel Kadın Hakları Hareketi

kadın hakları

İşte küresel kadın hakları hareketindeki önemli olayların bir listesi:

Mary Wollstonecraft’ın Kadın Haklarının Haklılığı (1792)

İngiliz yazar ve filozof Mary Wollstonecraft, kadınların doğal olarak erkeklerden aşağı olmadıklarını, aksine eğitimden yoksun olduklarını iddia ettiği Kadın Haklarının Savunması adlı geniş kitleye dağıtılmış bir makale kaleme aldı. Makale, kadınların karma eğitime eşit erişime sahip olması gerektiğini ve kadınların topluma katılımının herhangi bir ulusun refahı için gerekli olduğunu öne sürüyor.

Seneca Falls Sözleşmesi (19 Temmuz 1848)

Elizabeth Cady Stanton ve Lucretia Mott liderliğindeki bir grup kölelik karşıtı aktivist, kadın hakları için baskı yapmak üzere New York, Seneca Falls’da bir araya geldi.

Delegelerin ürettiği Duygular Bildirgesi’nde “Bu gerçeklerin apaçık olduğunu düşünüyoruz”, “tüm erkekler ve kadınların eşit yaratıldığını, yaratıcıları tarafından devredilemez belli haklar bahşedildiğini, bunların arasında yaşam, özgürlük ve mutluluk arayışı olduğunu” ilan etti.

Dünya Kadınlar Günü’nün ilk kutlaması (19 Mart 1911)

Kopenhag’da düzenlenen 1910 toplantısına katılanların, kadın hakları hareketini onurlandırmak ve genel oy hakkı için destek oluşturmak için her yıl bir gün ayırılmasını önerdikten sonra, Dünya Kadınlar Günü ilk kez Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre’de kutlandı. (Mart 1911.)

Kadınların oy kullanma, kamu görevi yapma, mesleki eğitime erişim, işgücüne girme ve ayrım gözetmeksizin katılım haklarını desteklemek için bir milyondan fazla kadın ve erkek mitinglere katıldı.

Uluslararası Kadın Kongresi (28 Nisan 1915)

1915 baharında, ABD’den ve bir Avrupa ülkesinden binden fazla kadın delege, daha sonra Kadınların Uluslararası Barış ve Özgürlük Ligi olarak anılacak olan ilk Uluslararası Kadın Kongresi için Lahey’de bir araya geldi.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Bildirgesi (1o Aralık 1948)

1948’de, yeni kurulan Birleşmiş Milletler (BM), “insan onurunu ve değerini ve ayrıca eşit kadın-erkek haklarını” öne süren ilk uluslararası belge olan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ni kabul etti. Sadece on yıllar sonra, 1995 Pekin Dördüncü Dünya Kadın Konferansı’nda kadın hakları, temel insan hakları olarak geniş çapta tanınacaktı.

Mexico City’de BM Birinci Dünya Kadın Konferans (19 Haziran – 2 Temmuz 1975)

Uluslararası Kadın Yılı ile aynı zamana denk gelen BM Genel Kurulu ve Kadının Statüsü Komisyonu 133 üye devletten temsilcilere Birinci Dünya Kadın Konferansı için Mexico City’de bir araya gelme çağrısında bulundu.

Konferans, önümüzdeki on yıl içinde kadınların ilerlemesine yönelik hedeflere ulaşmak için ileriye dönük bir Dünya Eylem Planı ile sonuçlandı ve BM Genel Kurulu, 1976-1985’te Birleşmiş Milletler, Kadınlar için On Yıl: Eşitlik, Kalkınma ve Barış’ı ilan etti.

CEDAW: “Kadınlar için uluslararası haklar bildirgesi” (18 Aralık 1979)

BM Genel Kurulu tarafından kabul edilen Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Sözleşme (CEDAW) genellikle kadınlar için uluslararası bir haklar bildirgesi olarak tanımlanmaktadır.

Kadınlara karşı ayrımcılığı açıkça tanımlar. Kamu ve özel alanlarda ayrımcılığı sona erdirmek için taraf devletlere yasal yükümlülükler getirir. Ve kadın ve erkek arasında esaslı bir eşitlik vizyonunun ana hatlarını çizer. 2017 yılı itibarıyla 189 parti, anlaşmayı onaylayarak onu en çok onaylanan ikinci BM insan hakları anlaşması haline getirdi.

Pekin’de BM Dördüncü Dünya Kadın Konferansı (4-15 Eylül 1995)

Bir dönüm noktası olan BM, Dördüncü Dünya Kadın Konferansı, eşi benzeri görülmemiş bir 17.000 resmi katılımcı ve 30.000 aktivisti Pekin, Çin’e getirdi ve dünya çapında kadınların ilerlemesi için esaslı bir ilerleme sağladı.

İnsan hakları, yoksulluk, ekonomik içerme ve cinsiyete dayalı şiddet konularını ele alan konferansta, o zamanlar ABD, First Lady Hillary Rodham Clinton, dünya çapında bir çığlık haline gelen “kadın haklarının insan hakları olduğunu” geniş kitlelere ilan etti.

Konferans, Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformunun 189 ülke tarafından oybirliğiyle kabul edilmesiyle sonuçlandı ve bildirgenin geçişinden bu yana her beş yılda bir yapılan küresel incelemeler, bunun gerçekleştirilmesine yönelik ilerlemeyi değerlendirdi.

Washington’da Kadın Yürüyüşü (21 Ocak 2017)

21 Ocak 2017’de Washington DC’deki Kadın Yürüyüşü, kadın haklarını destekleyen en büyük uluslararası kitlesel gösteri oldu. Accra, Bangkok, Paris, Nairobi, Belgrad, Buenos Aires, Krakow ve hatta Antarktika da dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki kasaba ve şehirlerde birkaç düzineden birkaç yüz bin kişiye kadar değişen büyüklükte yürüyüşler düzenlendi.

Pek çok yürüyüşe siyasi makam arayan kadınlara yönelik eğitimler, gençlik inisiyatifleri ve ücret eşitsizliğinden şiddetten özgürlüğe kadar çeşitli konularda tartışmalar eşlik etti.

Hepimizin adil ve eşit bir yaşam sürmesi dileğiyle…

Yazının orijinali için cfr.org adresini ziyaret edebilirsiniz.

-Kaito

Kaito

Kaito

İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümü hazırlık sınıfı öğrencisiyim. Umarım okuduklarınızdan memnun kalırsınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.